A A A

Londyn

Miasto położone nad Tamizą, ok. 64 km od jej ujścia do Morza Północnego. Założone w I w. n.e. przez Rzymian jako Londinium, w V w. zdobyte przez germańskie plemiona Anglosasów. W VII w. było stolicą królestwa Essex, w IX zostało spalone przez Norwegów i Duńczyków, a w 1666 zniszczone przez ogromny pożar. Stolicą jest od XI w., od czasów Wilhelma Zdobywcy — I-szego króla Anglii.

Londyn proponujemy zwiedzać według następującego planu:

  • 1. TRAFALGAR SOUARE

    — NATIONAL GALLERY (GALERIA NARODOWA) — WHTTEHALL — DOWN-ING STREET — THE PALĄCE OF WESTMINSTER (PAŁAC WESTMINSTERSKI) — WESTMINSTER AB-BEY (OPACTWO WESTMINSTERSKIE)

    Trafalgar Square — nazwa na cześć zwycięstwa w bitwie morskiej pod Trafalgarem w 1805 r. Na środku stoi 60-metrowa kolumna z pomnikiem Nelsona, w północnej części budynek National Gallery (narodowej galerii sztuki) z bogatym zbiorem malarstwa europejskiego. Zwiedzać można: w dni robocze w godz. od 10 do 18, w niedziele od 14 do 18.

    W południowo-wschodniej części placu znajduje się posterunek policji, którego dach zakończony jest latarnią z flagowego okrętu Nelsona — „Victory" (okręt można zobaczyć w porcie Portsmouth).

    Na początku ulicy Whitehall mieszczą się koszary gwardii konnej. Można tu o godz. 11 (w niedziele o 10) zobaczyć zmianę warty. Za koszarami rozciąga się plac defilad, na którym w czerwcu, w dniu urodzin królowej odbywa się barwne widowisko z udziałem oddziałów gwardii.

    Przy Whitehall znajduje się szereg rządowych budynków, a przy poprzecznej ulicy — Downing Street 10, rezydencja brytyjskiego premiera. Nieco dalej pośrodku Whitehall stoi Cenotaph — pomnik poległych w obydwu wojnach światowych.

    400 m dalej rozciąga się The Pałace of Westminster (budynek parlamentu). Zwiedzać go można, o ile nie ma posiedzeń, w każdą sobotę od godz. 10 do 16.30. Można też, zwracając się do Admission Order Office, które mieści się w St. Stephen's Hall otrzymać zezwolenie na uczestnictwo w obradach parlamentu.

    Budynek parlamentu pochodzi z połowy XIX w., jest zbudowany w stylu neogotyckim. Przy jego północnej elewacji stoi 97,5-metrowa wieża zegarowa, w której znajduje się 13-tonowy dzwon Big Ben. W czasie przerwy w obradach parlamentu można zwiedzić również Westminster Hall, dawną salę sądową, która zaliczana jest do jednego z największych zabytków Londynu. Zostali w niej skazani, m.in. Sir Thomas More, król Karol I, a Oliver Cromwell otrzymał tu tytuł Lorda Protektora.

    Naprzeciw parlamentu wznosi się potężna bryła Opactwa Westminsterskiego z XIII w. (wczesny gotyk). Część budowli | jest nieco późniejsza, a wieże pochodzą z początku XVIII w.

    Opactwo jest miejscem koronacji (można zobaczyć tron koronacyjny) królów angielskich. Znajdują się tu również grobowce królów (sprzed 1760 r.), poetów, wodzów, a za głównym wejśceim kościoła — Grób Nieznanego Żołnierza. Na szczególną uwagę zaslugje kaplica Henrka VII z bardzo pięknym stropem. Opactwo można zwiedzać w godz. 8—18.

  • 2. TRAFALGAR SOUARE — THE MALL

    — WATERLOO PLACE — ST. JAMES'S PALĄCE — BUCKINGHAM PALACE — QUEEN'S ART GALLERY (KRÓLEWSKA GALERIA SZTUKI) — WESTMINSTER CATHEDRAL (KATEDRA WESTMINSTERSKA) — HAYDE PARK

    Po ok. 300 m wysadzanej platanami alei The Mail dochodzimy do schodów prowadzących na Waterloo Place. Na placu znajduje się szereg pomników, m.in. kapitana Scotta — zdobywcy Antarktydy, pomnik poległych w wojnie krymskiej i kolumna księcia Yorku. Idąc dalej The Mail dochodzimy do St. James's Palące z czasów Henryka VIII, który w 1. 1698—1837 był rezydencją królewską.

    Na końcu alei znajduje się Buckingham Palące z początku XVIII w., obecnie siedziba rodziny królewskiej. Na placu przed pałacem stoi marmurowy pomnik królowej Wiktorii. Pałac zwiedzać można: w środy od godz. 14 do 16, a od 7 V do 10IX, także w czwartki w godz. 14—16. Uroczysta zmiana warty odbywa się o godz. 11.30.

    Queen's Art Gallery (Królewska Galeria Sztuki) mieści się w pobliżu pałacu przy Buckingham Palące Road. Jest największą prywatną galerią sztuki na świecie. Otwarta: od wtorku do soboty w godz. 11-17, w niedziele 14—17.

    Nieco dalej znajduje się katedra Westminsterska (nie mylić z Opactwem) zbudowana na przełomie XIX i XX w. w stylu bizantyjskim, a za nią słynny Hyde Park.

  • 3. PICCADILLY CIRCUS

    — SOHO — BRITISH MUSEUM — MADAME TISSAUD'S

    Piccadilly Circus jest jednym z najbardziej znanych, tętniących życiem placów Londynu. Na jego środku wznosi się fontanna z posągiem Erosa, a po zachodniej biegną równolegle do siebie dwie ulice: Regent Street i New Bond Street z najelegantszymi sklepami Londynu.

    Ulicą Shaftesbury dochodzimy do Wardour Street — angielskiego centrum filmowego. Stąd Old Compton Street prowadzi do dzielnicy rozrywek — Soho. Idąc dalej na północ przecinamy Oxford Street i dochodzimy do British Museum, jednego z największych i najbogatszych muzeów świata. Muzeum otwarte od godz. 10 do 17, w niedziele od 14.30 do 18.

    Z muzeum na ulicę Marylebone Road, gdzie znajduje się Gabinet Figur Woskowych, jest spora odległość, najlepiej ją pokonać autobusem. Bilet wstępu kosztuje 1,10 Ł.

  • 4. WATERLOO BRIDGE (MOST WATERLOO)

    — THE TEMPIE — ST. PAUL'S CATHEDRAL (KATEDRA ŚW. PAWŁA) — SOUTHWARK CATHEDRALL — TOWER

    Wycieczkę rozpoczynamy od mostu Waterloo, przy którego północnym krańcu, nieco na zachód, wznosi się egipski obelisk z czerwonego granitu zwany Igłą Kleopatry. Stał on w Heliopolis od ok. 1500 r. p.n.e., do Anglii przywieziono go w 1878 r.

    W południowej zaś części, w pobliżu Royal Festival Hall znajduje się pomnik Szopena, wykonany wg projektu polskiego rzeźbiarza Bronisława Kubicy.

    Idąc nabrzeżem Tamizy — Victoria Embankment — dochodzimy do The Tempie. Tutaj znajduje się tzw. Tempie Church z XIII w. jeden z pięciu centralnych kościołów w Anglii, obok katedra Św. Pawła z XVH/XVHI w., zbudowana w stylu włoskiego renesansu z dwoma dzwonnicami i potężną kopułą wys. 110 m. Są tu pochowani m.in. Nelson i Wellington.

    Idąc dalej — przecinamy Gracechurch Street. Z tego miejsca widać na drugim brzegu Tamizy katedrę Southwark, zbudowaną wcześniej niż Opactwo Westminsterskie. Najstarsza jej część — normandzki portal — pochodzi z początku XII w.

    Następnie przechodzimy do Tower. Historia tej twierdzy sięga czasów Wilhelma Zdobywcy, który niedługo po koronacji (w 1078 r.) rozpoczął jej budowę. Najpierw powstała tzw. Biała Wieża, potem dobudowywano dalsze części. Tower był twierdzą, pałacem królewskim i więzieniem. Dzisiaj znajdują się tu: klejnoty korony brytyjskiej oraz bogate muzeum broni. Na uwagę zasługują żołnierze kompanii wartowniczej ubrani w uniformy z czasów Tudorów. Tower można zwiedzać w dni robocze od godz. 10 do 17, w niedziele — od 14 do 17; od października do kwietnia tylko w dni robocze.

    Obok Tower znajduje się most Tower Bridge z 1894 r. Jest to most zwodzony, którego środkowa część otwiera się w ciągu 90 sekund. Niedaleko mostu mają przystań statki wycieczkowe kursujące po Tamizie.

  • POD LONDYNEM WARTO ZOBACZYĆ

    • Windsor Castle (zamek) z XIII w., letnia rezydencja rodziny królewskiej, dojazd pociągiem z dworców: Paddington lub Waterloo.

    • Richmond małe miasteczko ze starymi domami i pałacem Richmond zbudowanym za czasów Edwarda III, dojazd metrem do stacji o tej samej nazwie.

    • Cambridge piękne miasto z najstarszym i najznakomitszym uniwersytetem kraju, centralnym kościołem i galerią malarstwa, dojazd pociągiem z dworca Liverpool Street.

    Muzea i galerie. Za wstęp do muzeów rządowych płaci się 10 p, w lipcu i sierpniu — 20 p. Karnet sezonowy uprawniający do zwiedzania wszystkich muzeów kraju kosztuje 1 Ł. Muzea prywatne są dużo droższe.

    Komunikacja miejska: metro i autobusy. Koszt przejazdu metrem uzależniony jest od długości trasy i wynosi średnio 2 do 3 p za 1 milę. Najtańszy bilet kosztuje 5 p, droższe — 10, 15, 20, 25 itd. pensów.

    W Londynie są trzy rodzaje linii autobusowych: 1) obsługujące centrum miasta — autokary koloru czerwonego, piętrobusy, 2) kursujące po przedmieściach — zielone, 3) autobusy tzw. zielonych linii, które łączą Londyn z ośrodkami podmiejskimi. Punktem wyjściowym tych ostatnich jest Victoria Coach Station obok dworca o tej samej nazwie.

    Ceny biletów: 4-dniowy bilet turystyczny na czerwone autobusy kosztuje 2,80 Ł, 7-dniowy — 3,80 Ł.

    Autobusy turystyczne (zwiedzanie miasta) — ok. 65 p. Odjazdy z placu Piccadilly.

    Informacja hotelowa — London Hotels Information Service — London Wl, 88 Brook Street.